قالب وردپرس درنا توس
خانه / اخبار / گام های فدرالیسم در مالزی، نگاهی به نظام سیاسی و قدرت اجرایی

گام های فدرالیسم در مالزی، نگاهی به نظام سیاسی و قدرت اجرایی

پارس مدیا نیوز- مالزی کشوری درجنوب شرق آسیاست که سیستم سیاسی آن آمیزه ای از دو نظام سلطنت مشروطه و حکومت پارلمانی و رد پایی از نظام فدرالیته است.

 امروز ۱۲ بهمن مصادف با اول فوریه روز قلمرو فدرالی در مالزی است . این کشور با بیش از ۳۱ میلیون نفر جمعیت علاوه بر تنوع ملیتی دارای آمیزه ای از نظام های سیاسی – اداری نیز می باشد.

این کشور بزودی شاهد برگزاری چهاردهمین انتخابات سراسری خود خواهد بود که طبق آن ترکیب مجلس و نخست وزیر و کابینه وی به عنوان مهمترین مقام های اجرایی دراین کشور مشخص خواهند شد.

با توجه به این موضوع نگاهی به نظام سیاسی اداری مالزی تصویر واضح تری از ترکیب هرم قدرت و مدیریت اجرایی در این کشور جنوب شرق آسیا ارائه می کند.

** فدرالیسم

«کوالالامپور» پایتخت مالزی تا روز ۱ فوریه ۱۹۷۴ (۱۲ بهمن ۱۳۵۲) مرکز ایالت «سلانگور» محسوب می‌شد و در این روز از قلمروی ایالت «سلانگور» خارج و به دولت فدرالی واگذار شد تا ازآن پس، اول فوریه (۱۲بهمن)به نام «روز قلمروی فدرالی» و از تعطیلات رسمی کشور مالزی باشد.

پس از استقلال از استعمار بریتانیا، کشور تأسیس مالزی به حکومتی فدرالی تبدیل شد که اداره هر یک از ۱۳ ایالت آن به عهده دولت آن ایالت بود و دولت مرکزی در «کوالالامپور» استقرار داشت که در آن زمان مرکز ایالت «سلانگور» نیز محسوب می‌شد.

در انتخابات سراسری سال ۱۹۶۹ وقتی حزب حاکم اکثریت کرسی‌های «سلانگور» را از دست داد، اداره این ایالت به دست حزب رقیب افتاد و در این حالت دو دولت مرکزی و ایالتی که مخالفین سیاسی یکدیگر بودند. در «کوالالامپور» حکومت می‌کردند. از این رو تصمیم بر آن شد که محدوده «کوالالامپور» از ایالت «سلانگور» خارج شود و به عنوان اولین منطقه فدرالی، به دست دولت مرکزی اداره شود.

پنج سال بعد، «عبدالحلیم معظم شاه»، پادشاه وقت مالزی و «صلاح‌الدین عبدالعزیز» سلطان ایالت «سلانگور»، به ترتیب از طرف دولت مرکزی و دولت ایالتی، معاهده واگذاری «کوالالامپور» پایتخت مالزی را به دولت مرکزی در ۱ فوریه ۱۹۷۴ (۱۲ بهمن ۱۳۵۲) امضا کردند تا «کوالالامپور» نخستین منطقه فدرالی در مالزی لقب بگیرد.

دومین ناحیه‌ای که از اداره دولت ایالتی خارج و به دولت مرکزی واگذار شد، ناحیه «لابوآن» بود که در ایالت «صباح» قرار داشت که در واقع جزیره‌ای در شمال این ایالت است که به منظور توسعه سریعتر و تبدیل شدن به یک «مرکز مالی فرا ساحلی» به دولت مرکزی واگذار شد.

در نهایت از جایی که کوالالامپور به یک شهر پرجمعیت و شلوغ تبدیل شده بود، «ماهاتیر محمد» نخست وزیر وقت مالزی تصمیم به تأسیس شهری جدید به نام «پوتراجایا» گرفت تا ادارات دولتی را به آن منتقل کند. بنابراین در روز اول فوریه ۲۰۰۱ (۱۳ بهمن ۱۳۷۹) شهر تازه تأسیس «پوتراجایا» که در ۲۰ کیلومتری جنوب «کوالالامپور» و در ایالت «سلانگور» واقع شده بود، با جدایی از «سلانگور» به سومین منطقه فدرالی مالزی تبدیل شد.

به این ترتیب ۱ فوریه (۱۲ بهمن) با نام «روز قلمرو فدرالی» در سه منطقه فدرالی کوالالامپور، لابوآن و پوتراجایا تعطیل رسمی است.

**سلطنت دوره ای

دولت فدرالی مالزی در حال حاضر دارای ۱۳ ایالت و سه منطقه فدرالی است، که ۹ ایالت آن سلطان دارد و سلطان‌های این ۹ ایالت به صورت چرخی، هر پنج سال یکبار، به کاخ ملی در «کوالالامپور» می‌روند و رسما پادشاه این کشور می‌شوند.

پادشاه انتخابی مالزی در راس حکومت این کشور قرار دارد. این نهاد مانند سایر نظام های مشابه دارای اختیارات و وظایف تشریفاتی است. پادشاه بر اساس توصیه های مجلس و کابینه عمل می کند و در مقام فرماندهی کل نیروهای مسلح کشور دارای اختیاراتی رسمی بوده و بعنوان بالاترین مقام کشور، تنفیذ نخست وزیر( پس از انتخاب شدن وی از طریق پارلمان) و توشیح پیشنهاد انحلال مجلس یا عدم قبول آن را بر عهده دارد.

** نظام پارلمانی

پارلمان مالزی متشکل از مجلس نمایندگان (Dewan Rakyat)’ خانه ملت ‘و مجلس سنا یا (Dewan Negara) ‘خانه کشور’ است . ۲۱۹ عضو نمایندگان از طریق مردم برای یک دوره ۵ساله انتخاب می شوند. البته قدرت قانونگذاری بین قانونگذاران فدرال و ایالتی تقسیم می‌شود.

۷۰ سناتور عضو سنا نیز برای مدت ۳ سال وکالت دارند که ۲۶نفر از آنها از سوی مجامع ایالتی، ۲ نفر به نمایندگی از منطقه فدرال کوآلالامپور، یعنی ۱نفر از حوزه‌های فدرال لابوآن و پوتراجایا، و ۴۰نفر باقی نیز توسط پادشاه منصوب می‌شوند.

دولت دراین کشور در دست نخست وزیر و رئیس قوه مجریه است . نخست وزیر و کابینه انتخابی وی امور اجرایی کشور را برعهده داشته و در مقابل مجلس مسئولیت دارند .

البته تشکیلات موجود اداری در منطقه فدرال، در سطح ایالتها نیز بر قرار است و ساختار فدرالی حکومت، قدرت تصمیم گیری در امور داخلی را به ایالات ۱۳گانه داده است.

تشکیل مجلس ایالتی و انتخاب سر وزیر ایالت وکابینه آن براساس نتایج انتخابات عمومی و مبارزات حزبی و پارلمانی انجام می شودکه مشابه آن در سطح فدرال نیز دیده می شود.

مطلب پیشنهادی

اعتراض شدید ماهاتیر محمد به تصمیم استرالیا

«ماهاتیر محمد» نخست‌وزیر مالزی روز یکشنبه با انتقاد از اقدام استرالیا مبنی بر به رسمیت …